رابطه‌ی بین سیزده‌ به‌ در و پوریم چیست؟

زیاد شنیده‌ایم که در زمان خشایارشا یهودیان موفق به قتل‌عام ده‌ها هزار ایرانی شده‌اند و از آن زمان یهودیان این واقعه را با جشن پوریم گرامی می‌دارند در حالی که ایرانی‌ها نیز با بزرگ‌داشت سیزده‌به‌در سعی می‌کنند از نحسی این روز فرار کنند! اما این یک باور غلط تاریخی است و سیزده به‌در هیچ ربطی به پوریم ندارد!

مقایسه زمان برگزاری جشن پوریم و سیزده به در

در کتاب افسانه استر و مردخای مفصل در مورد پیچیدگی‌های مربوط به زمان گرامی‌داشت پوریم توضیح داده شده است و از نظر زمانی پوریم هیچ ربطی به به سیزده‌ به‌ در ندارد.

تاریخ برگزاری پوریم و سیزده‌به‌در به هیچ‌عنوان با یکدیگر هم‌پوشانی ندارند، یعنی تاریخ سیزدهم فروردین در تقویم ایرانی هم‌زمان با تاریخ چهاردهم ماه آذار در تقویم عبری نیست (فراموش نکنید که تقویم عبری خودش از تقویم بابلی باستان گرفته شده است).

به همین ترتیب هیچ ارتباط زمانی بین پوریم و جشن نوروز ایرانی یا اکیتو بابلی نمی توان پیدا کرد. مدت هاست که بسیاری از پژوهشگران این احتمال را مطرح کرده اند که پوریم یهودی در واقع برگرفته از اکیتوی بابلی یا نوروز ایرانی است، اما در کتاب افسانه استر و مردخای با ذکر دلایل گوناگون علت نادرست بودن این نظرات را گوشزد کرده ام.

نه تنها از نظر زمانی بین نوروز یا اکیتو یا سیزده به در و پوریم هیچ ارتباط خاصی وجود ندارد، بلکه از نظر اساطیر پیرامون این جشن ها هم قرابتی نمی توان یافت.

ماجرای قتل عام ایرانی ها به دست یهودیان در زمان خشایارشا

ماجرای قتل‌عام ایرانی‌ها به‌دست یهودیان در زمان خشایارشا یک دروغ است. به عبارت دیگر، اصلاً داستان استر که در کتاب مقدس عبری آمده است واقعیت تاریخی ندارد. مهم تر اینکه حتی براساس همین داستان غیرواقعی هم یهودیان ایرانی‌ها را قتل‌عام نمی‌کنند!

در داستان استربه هیچ عنوان ایرانیان و یهودیان دشمن یکدیگر معرفی نشده‌اند. تمامی این جنجال‌ها مربوط به آیه شانزدهم باب نهم کتاب استر می‌شود که در آن گفته شده است یهودیان در روز سیزدهم از ماه بابلی آذار حدود 75000 نفر از مخالفان خود را در سراسر قلمرو پادشاهی خشایارشا که قصد تجاوز به ایشان داشتند، به قتل رساندند.

در این آیه به هیچ عنوان به ملیت و قومیت مخالفان یهودیان، یعنی آن 75000 نفری که به‌دست یهودیان کشته شدند، اشاره نشده است. این 75000 نفر می‌توانستند از هر کشور و قومی باشند! اگر قرار بود ایرانیان دشمن یهودیان معرفی شوند، نویسندۀ کتاب استر می‌توانست در همین آیه به صراحت بگوید که یهودیان 75000 نفر از ایرانیان یا پارسیان را قتل‌عام کردند.

اگر در سال‌های اخیر برخی سیاستمداران اسرائیلی و خاخام‌های صهیونیست از پوریم یک جشن ضد ایرانی برساخته‌اند، متأثر از شرایط سیاسی روز است. طبق نثر صریح کتاب استر هامان دشمن اصلی یهودیان یک عمالیقیِ غیر ایرانی است، اما بارها بسیاری از صهیونیست‌ها به دروغ او را یک پارسیِ ایرانی معرفی کرده‌اند.

خوانندگان محترم و اهل تحقیق نباید فریب این حرف‌ها را بخورند و یکی از اهداف اصلی من از نگارش کتاب افسانۀ استر و مردخای روشن ساختن همین واقعیات پیرامون پوریم بوده است.

خاستگاه جشن سیزده به در

خاستگاه جشن سیزده‌به‌در نیز به باورهای دینی ایرانیان باستان و پاسداشت یکی از ایزدان بزرگ ایرانی، احتمالاً تیر، ایزد باران برمی‌گردد. اعتقاد به نحس بودن عدد سیزده و به طور کلی سیزده‌به‌در نیز پدیده‌ای جدید است که از فرهنگ‌های دیگر وارد فرهنگ ایرانی شده است و در ایران باستان این عدد یا روز به هیچ عنوان نحس نبوده است.

افرادی که به دروغ خاستگاه سیزده‌به‌در را به پوریم ربط می‌دهند، دو هدف دارند. نخست اینکه ایرانیان را نسبت به پاسداشت آداب و رسوم باستانی سست کنند، دوم اینکه دشمنی بین ایرانیان و یهودیان را تشدید کنند و چنین تبلیغ کنند که ایرانی و یهودی از همان عهد باستان با هم دشمنی داشتند! در صورتی که ایران همواره سرزمین امنی برای یهودیان بوده است و خصوصاً در دوران باستان دولت‌های ایرانی رابطۀ خوبی با یهودیان داشتند.